Mellor sería estar calado... Pero case sempre acaba un facendo malas dixestións de tragar tanto aire...

30.7.17

E foi si!

Esta entrada chega uns días tarde, mais non houbo aínda tempo. Non, non o estou festexando coma se non houbese un mañá, pero estouno festexando coma se houbese un HOXE.
E o hoxe é tempo. Tempo para as nenas, tempo para os amigos e para as amigas, tempo para ler, tempo para gastalo no que se queira...
Porque ao final, e contra o meu prognóstico, aprobei as opos. Unha cousa cativiña aí rabuñando mais un aprobado.
Polo de agora non sinto que nada cambiase, mais dinme os compañeiros que o notarei cando me dea de conta de que podo dedicarme só 'ao choio' e non a ter que seguir estudando.
Un alivio. Eu sempre son unha agoniada co tema do traballo, sempre me causou moita intranquilidade o tema da incerteza, moito máis desde que chegaron ao mundo as pequechas, supoño que é o normal que lle sucede a toda a humanidade.
Esta foto, mal feita, co meu móbil de a patacón, é o reflexo de tres pensamentos aliviados, o meu porque por fin acabara todo (quitoume anos de vida, a verdade) e o delas porque por fin volvían terme un pouco para elas, que xa case non sabían o que era.
O momento foi agridoce porque moitas persoas que quero e que sei que o merecían tanto ou máis ca min, polo esforzo e porque saben facer ben as cousas, non sacaron praza, aínda que sei que na próxima irá. Sobre todo a miña 'melli', que sen ela nada tería sentido este curso e turrou por min coma se de verdade fose miña irmá, non será de sangue, pero si da vida.
Outros si puido ser, e deses tamén me alegro infinito, porque á parte de boa xente, son un puntazo dentro do sistema educativo e de aí han saír futuros e futuras filólog@s, seino!
E así as cousas. Feliz verán para vostedes, que o gocen porque o HOXE é o que importa!!!

A felicidade é que se acabaron as portas pechadas na casa!


30.6.17

Parece que a vida pasou...

Acabaron as aulas. Xa case acabou todo canto trámite burocrático me enfanga ata o infinito. E acabou outra etapa, máis unha.
Algunha aperta e algún bico aínda caeu.
A verdade é que moitas veces penso que, ao final, son tan afortunada, que moitas das cousas que me suceden son regalos.
É un regalo poder compartir espazo cos meus raparigos e coas miñas raparigas, mantéñenme esperta e alerta. Dáme carraxe, moitas veces, non ser quen de facer máis do que fago. Sempre lle faltan horas ao día, sempre é insuficiente todo. Confío poder compensalo doutros xeitos, confío.

O exame das opos xa alá foi. Pensei que cando o fixese sería como sacar unha mochila cargada de pedras pero non foi así. Dóeme a barriga desde hai semanas e non ten moita traza de deixar de facelo.

A muller da sorte apostou polo cabalo perdedor. Seica é unha cousa moi galega, esa de apostar polo perdedor, e non ía ser eu menos, sendo un toxo do monte como son.

O caso foi que a miña aposta, ir con temas para optar polo 10, levar a poesía desde a posguerra ata a actualidade controladiña, aspirar a un comentario filolóxico humilde, unha revisión ben a fondo da dialectoloxía, das características da lingua en todos os períodos da nosa historia...
Mal. Estratexia mala. O poema era simple e cativo, ata me anoxei e permitinme criticalo, así e todo, nas nosas letras temos mostras ben máis fermosas, mesmo contemporáneas ao que caeu, en fin, é o que hai, pois é o que hai; o texto filolóxico era bastante moderno; o lingüístico tiña un matiz literario bastante engaiolante para trabucarte nas estratexias do comentario e caerte nun comentario máis literario ca lingüístico, e a lingua era un estándar docente impecable... E ningún dos meus temas. A estatística viroume as costas.

Mellor lles foi aos que prepararon 15 días 4 temas; aos que comezaron só por ler do 1 ao 20, o que dá tempo na pouca marxe de convocatoria...

E así foi. Xa saín facendo a croqueta do lugar. Xa me metín nun armario para chorar as miñas coitas encolleita e xa me repuxen e nova para diante.
Ao final, os que apostan e perden algún camiño seguen, digo eu que non se lles abre o abismo debaixo dos pés.
Só me queda unha espiña, a de ter sacrificado o tempo que non era o meu, que tamén era das miñas parrulas. Dime unha compañeira que véndome esforzarme tamén lles estou dando unha lección, pero non sei cando de certo hai e canto de consolo de amigas solidarias ten...

E máis nada. Agora só queda un verán por diante. Días de levar o mellor que se poida a incerteza de volver estar en espectativa, un novo lugar, uns novos compañeiros, uns novos grupos... No mellor dos casos. Claro. Digo eu que non sei canto tempo serei capaz de levalo con bo humor... Poida que dous, tres, catro cursos máis... Non sei, supoño que agora veño de pasar un apuro para nada e iso non me deixa pensar con claridade, será iso.

En fin. Descansar a cabeza, recompoñerse e a polas que veñan.
Nestes días, namorada desta canción. Como non, Ana Moura, adóroa demasiado...


29.5.17

TODO É (A)NORMAL NO NOSO MUNDO VIRTUAL (artiguiño)



O meu alumnado deste curso é da cidade. E séntese identificado co castelán. É a súa lingua materna (ou unha delas) e habitual, e o bilingüismo de iure do que deberían estar gozando e tirando beneficios non se dá de facto. O seu é un semilingüismo moi pobre na lingua que non empregaron nunca para as funcións básicas: as relacións comunicativas familiares e sociais.
Nas primeiras semanas de traballo afixen o oído a escoitar sentenzas agramaticais e a cabeza a trazar estratexias para ir facendo en positivo. Pois, por riba de mel, filloas, e o semilingüismo non viña só –nunca vén–, senón que gozaba do amor e da compaña das barreiras psicolóxicas que constrúe o desprestixio –máis ou menos fragrante ao que someten a coitada da lingua nos diferentes seos afectivos e familiares– e que lles impedían soltarse no seu contexto cotián.
E entón naceu ela. Así coma unha flor inocente no medio dun prado enorme, e nin de lonxe podía prever eu a revolución que ía supor.
Ela abriu novos horizontes que, doutro xeito, non serían abertos e, de maneira natural e sen forzar, foi coma unha porta a outra realidade. Unha porta que abrimos algunhas horas á semana e que supuxo o experimento sociolingüístico máis ilustrativo xamais ao meu alcance.
A aula virtual. A nosa auliña virtual. Nela eu son un deseño con avatar de cando tiña vinte quilos menos e máis forza para todo e eles son cans, gatos, bigotes, melenas e todo o que soñan ser. Proxectáronse libremente. O noso alter ego só ten como consigna seguir as instrucións do día para o traballo académico, relacionarnos con respecto e moderación, seguir certas regras de cortesía para que ninguén se sinta cohibido e, condición sine qua non, as interaccións, por moi espontáneas que as sintamos, na nosa lingua.
E seis meses despois o resultado é que si. Funciona. Os comentarios son respectuosos e corteses. Na nosa lingua. Os traballos e as lecturas séguense sen dificultade, pregúntase, indágase. E ás veces pasamos do texto á voz. E sae ben. E despois ao vídeo. E tamén todo vai ben, ninguén se sente estraño nin raro. E a preocupación pola calidade comeza tamén a pairar sobre eles, a proxección quere ser impecable, se pode ser...
E aos poucos na nosa aula virtual o mundo en galego xa é o normal, e, non vou apoñerme logros que non tirei, tamén comeza a ser, timidamente, máis espontáneo na aula de verdade, na que tamén falamos, lemos, comentamos e argallamos. Moi pouquiño a pouco.
A vergoña ou reparo que sentían por invadir eses usos reservados para o castelán co galego, no noso mundo virtual non se dá. Non naceu fanado o contexto, a lingua propia desta república asumiuse sen máis. E mesmo algúns van considerando que talvez non estea mal iso de ser bilingües e ir mellorando as destrezas que fallan naturalmente, sen pudores que nos couten.
E a miña floriña do prado, humildiña, deume, sen querelo, azos para afrontar a desoladora circunstancia de ter que impartir na aula o que tiña que ser o perfeccionamento dunha lingua propia tal coma se fose unha segunda lingua estranxeira. A miña aula querida, que me quita quilos e pedras no camiño para este meu día a día de docente sen fronteiras.

Este artiguiño escribino para presentalo aos artigos normalizadores, pero había un moito mellor e moi interesante que me alegro infinito que gañase, porque necesitamos referentes, e persoas que exerzan profesións de prestixio que usen normalmente e naturalmente a lingua, e que, ademais, contribúan á normalización da lingua no país.
Como xa o tiña escrito, deume por deixalo por aquí, por se a alguén lle interesa. Este ano saíu así a cousa, funcionou esta estratexia con estes grupos concretos, se cadra, con outros grupos, noutro momento, xa non funciona... sempre en movemento, sempre buscando o camiño!

27.5.17

Can I panic now??????

Iso, estamos en xuño e o que levo feito non chega nin para comezar. Vergoña de min que non souben aproveitar mellor o tempo.
Este curso tamén me roubou moito. Viaxar a diario dúas horas, madrugar tanto, facer tantas cousas novas cos rapaces que requirían unha boa dose (por usar un eufemismo) de min...
Os resultados, coma sempre, hanse ver co tempo, e talvez eu non os verei, pero han estar aí e aférrome a iso.
Este curso batín co departamento máis riquiñísimo que nin podería imaxinar. As miñas compañeiras de departamento son para querelas a todas catro infinito. Nunca me sentín tan aprezada e respectada no meu traballo, nunca unha crítica destrutiva, sempre achegando, sempre construíndo con ilusión e con positivismo.
Vounas botar de menos moitísimo cando remate o curso, a verdade, creo que gañei catro amigas para moito tempo. Fixeron que o meu pozo sen fondo deste ano tivese ata alegría nel.
Polo resto, pois botándolle horas, horas que non chegan a nada. Non se pode volver facer a carreira enteira nuns poucos meses, é inviable, así que será o que será.

Esta noite, na que apenas durmín, si, xa cheguei a ese estadio de insomnio, nerviosismo e tolemia xeral que tiña que acabar chegando si ou si, pois iso, esta noite, houbo un momento en que soñei en que por fin atopaba o momento para aclarar un episodio que deixei aí atrás esborranchado. Un amigo meu moi sabio sempre dicía que o que nos preocupou debemos resolvelo, porque se non é fonte de malestar nalgún momento. E si. Non ten importancia. Non é nada grave, e sei que non paga a pena nin remexelo, pero aí quedou, coma unha feridiña que non che dá curado nin co tempo.

Tamén soñei que facía mil exames. Que non tiña DNI. Que non atopaba o insti no que se facían as opos. Que perdía as notas dos rapaces xusto antes de ter que dárllelas...

Así e todo, os meus alumnos son ben paveros e de cando en cando chéganme mensaxes á aula virtual: vamos, Luz, confiamos en ti!, ou Hahahahaha, profe, son as 12 e aínda estás aí dándoo todo, sorteeeee!!!!, e así todos, entre cachondeándose de min porque teño que estudar e sendo sinceros na súa forza positiva para min... Cando me vían na biblioteca tantas horas sen erguer o cu alucinaban, creo que, sen querelo, demostreilles que non hai gozo sen esforzo, e aínda co esforzo ás veces non hai gozo ningún...

Creo que me gusta tanto o meu traballo, a pesar de todo, que non sabería facer outra cousa. Por iso me dá tanto medo todo e por iso me bloqueo. Ás veces o mundo, non é falsa modestia, quédame grande de carallo...

O caso, hoxe metida entre prácticas que me saen xa polas orellas deume por poñer fado. Non sei como se pode vivir sen coñecer a Ana Moura, e menos sen adorala. Pero hoxe déixovos unha de Mariza, a ver se é verdade que o melhor de min está por chegar :D :D :D Marabillosa...


18.2.17

PECHADO POR OPOSICIÓNS

Que si. Que este ano, na medida das miñas posibilidades, que non son moitas por múltiples cuestións, vou intentar preparar o que poida.
E o que penso do sistema, dos exames, do tipo de avaliación para o exercicio da docencia, etc. non me vou meter aquí a explicalo.

Quedo agradecida con aqueles que pensan que o meu traballo non vale un peso, e que para gañar o pan teño que estar sacrificando eternamente a miña vida persoal e familiar para someterme a exames de chapatoria que decidirán se podo continuar ou non a carreira profesional.

Que non ten nada que ver con ser boa ou mala docente. Iso garántovolo.

Pois iso. O meu ocio xa non era moita cousa. Agora pódese reducir á nada. Optimizar é o meu verbo.


Haberá que ilo collendo con humor, tamén...

28.1.17

A paz no mundo e o galego

Ultimamente moita xente coméntame que lles sorprende ver como as pequenas aínda continúan "resistindo" falando o galego cos iguais na escola. Non sei o que pode durar, talvez un tempiño máis, non son moi optimista, mal que me pese.
Desde que comezamos o trimestre non fago máis que recibir pais/nais que veñen xustificar os seus rebentos ante o tema "de lo del gallego".
Suspender calquera outra materia xustifícano (si, é unha triste realidade, xa recibo a diario pais/nais que xustifican ata o inxustificable coas máis rocambolescas escusas que xamais pensei escoitar), pois iso, calquera outra xustifícase co: le cuesta mucho, es muy difícil, no tiene buena base, está perdido/a, no es capaz de esquematizar, no se organiza, no tiene tiempo, tiene muchas actividades que le exigen... Pero o tema da lingua é fariña doutra muiñada, non de lingua castelá, claro, esa está ben aprendela para non ser un ignorante e expresarse ben (non falemos de inglés, que vai ser a salvación do mundo), pero é que a outra...
Ao comezo do curso sempre vou moi mentalizada para estas ocasións, sei que a miña materia vai moito máis alá do que van as demais, porque teño que "xustificala". É así. Teño que xustificala a todas as horas do día. Esgótame xustificala tanto. En serio.
Pois moitos pais/nais obríganme a xustificala. Sempre me visitan con trampa. Comezan cos seus argumentos, pídenme ver os traballos (menos mal que son a raíña da documentación, das probas variadas, das axendas electrónicas, das aulas virtuais, das pescas e das repescas, da comprensión e da expresión escrita e oral, o positivismo e a bondade coas avaliacións elevada ao súmmum...).
Entón sempre me convenzo de que o racional se ten que impoñer, veo calquera, calquera ve que a calidade do que non chega aos mínimos é terriblemente escasa, móstrolles incluso eses mínimos, esas actividades adaptadas ás circunstancias, ábrolles ata o meu corazón de abnegada docente...
Pero nada, sempre sae a mesma tipoloxía de prexuízo camuflada nun discurso que xa sei de memoria. E eu, escoito, poño cara de circunstancias, vólvolle explicar a LOMCE, vólvolle sinalar como traballamos a competencia lingüística de maneira organizada, colaborativa entre as diferentes materias, o enfoque comunicativo, vólvolle insistir nos obxectivos, nas dinámicas de grupo.
E si. Moitos recoñecen que lles gusta o traballo que facemos, pero es que...
Es que...
Es que...
...el gallego, la verdad, siempre lo vimos inútil y al niño/a no le hace falta para la vida, por eso si pudieras ser un poco más flexible. Porque es una pena que un/a niño/a que saca tan buenas notas, tenga ese feo en el medio.

chis pum parabí chis pum

E iso non unha, nin dúas, nin tres...

E entón teño que concienciarme que o rapaz ou a rapaza trae na mochila, á parte de todo o material que carrexa, tamén un peso moito máis pesado, un que lle impide ver máis alá, un que non lle deixa apreciar que 1+1 son 2 en todos os casos, e que calquera coñecemento é positivo.
Dáme mágoa pensar que moitos dos meus alumnos e alumnas non melloran as súas destrezas lingüísticas non porque non poidan, senón porque non queren ou non lles deixan querer.
Os máis grandiños ven con bos ollos a lusofonía, entenden os artigos que lemos sobre as bondades do bilingüismo, ata os resultados de PISA nas comunidades con dúas linguas xogan ao noso favor na aula!, pero os pequenos son o espelliño das súas casas...
Nas titorías cos adultos dáme carraxe ter que explicar que se llelo enzoufan, veñen con el enzoufado e nada novo se pode reflectir nel. A min dálles igual "defraudarme", aos seus pais e nais non, a eles si que non os queren defraudar.

Pais e nais do mundo, gardade os vosos prexuízos para vós, que xa é un mal bastante penoso, non llelo contaxiedes aos rebentos, só lixades a sociedade con eles e impedides que medren. Dígovolo sen acritude ningunha, só pola miña humilde experiencia.

Teño rapaces e rapazas na aula absolutamente marabillosos, cun potencial tremendo para que cheguen a onde queiran na vida, e ás veces cuns discursos (e non falo só da lingua, senón doutras actitudes, porque normalente un prexuízo chama por outro e enchen un saco) que dan algo de carraxe.

Eu quero facer ben o meu traballo, poño todo o meu empeño nel. E bótolle as horas que ninguén imaxinaría, para que cada día sexa un reto para todos eles, un gran máis facendo o seu celeiro para pasar a vida... Así que non me mandedes os ratos mentres o estou enchendo. Non é por me facer un favor a min, é por facérllelo a eles, que son o futuro de todos nós.

E non se trata dunha nota numérica, a nota é o de menos, asegúrovolo.

Así que cando chego á casa despois de romper moito a cabeza, recollo as pequenas e danme os traballos que estiveron facendo para o día da paz na escola.

E xa me dan a solución. O seu lema é unha mestura do que me escoitan falar na casa, do orgullo que sinto porque intentamos que valoren cada unha das aprendizaxes que calquera persoa que se cruza nas súas vidas con boa vontade ten a ben transmitirlles. As que nos gustan máis e ata as que nos gustan menos. Porque o seu camiño é seu, só seu, e nós debemos acompañar para que nos sintan preto, pero non facerlles arrastrar as nosas pedras atadas cunha corda.
E de verdade que o intentamos. 

Polo momento, o estado de paz para unha delas é aquel no que ninguén sente que a lingua sexa un motivo de disputa.

Déixovolo aquí. Porque un sentimento tan positivo non podía quedar esquecido nun cartafol.





4.1.17

Arredor da lingua e mais un premio

Hoxe volveume entrar gana de escribir algunha cousiña arredor da lingua. Moitas veces cando o penso seriamente aturrúllome moito. Porque a pesar de que leo artigos de xente que sabe máis ca min, non acabo de atopar ningunha solución que "entre suave" na sociedade.
Para min a solución pasa por facer cumprir, en primeira instancia, a lexislación en materia lingüística, e sen despropósitos nin concesións. Agora, as estratexias para logralo xa poden ser múltiples e variadas, e, se houbese unha fórmula máxica, estou segura de que alguén xa a tería posto a andar.
Eu non a teño nin para a miña casa.
Agora que as nenas fixeron seis anos por fin podo dicir que son galegofalantes. Si, poñen o pronome como lles cadra, non fan as contraccións case nunca, pero quitado esas tachas (e algunha outra), a súa lingua ten relativa calidade e é a súa primeira opción á hora de comunicarse.
(e si, o castelán tamén é de boa calidade e úsano sen problema, poden vir velo, aínda que a familia é monolingüe as coitadas criaturas saíron bilingües, e mesmo deron aprendido catro cousiñas do inglés que lles enchufan na escola, é certo que unha cousa non quita a outra, señores e señoras)
E como o conseguimos? Supoño que axudou que pasasen máis horas entre galegofalantes. Véxase familia e véxase o ambiente en que se desenvolveron o curso pasado.
O caso é que este curso son a resistencia no cole "da city".
Así mo fixeron saber os mestres, entre marabillados e abraiados que cando cobren os encrucillados de Xuntos (o libro de texto que teñen en galego) as nenas ven un esquío e poñen ESQUÍO e ven un raposo e poñen RAPOSO.
E elas, orgullosas, recoñécense como "somos boas en xuntos", algo peores en educación física, plástica, lengua, inglés...
Non é broma, na miña casa xa interpreto a canción de Juan Pardo para desestresar e non mostrar a miña ira. Á fin e ao cabo, son crianzas pequenas, non vaia ser que provoquemos hostilidade se algún día soltan un discurso combativo na aula, que aínda non teñen ferramentas nin argumentos para se defenderen da que lles poida caer. Así que mami sorrí, di que moi ben por seren boechiñas en Xuntos, que me dá moito orgullo e que ademais, así os outros compañeiros tamén ven que se pode ser boa xente, divertida e falar en galego. E que non saen cornos, nin rabo nin nada...

(...claro, como su madre es de gallego... pues claro... no le parece mal... claro, claro, claaaaaaro...)

O caso. Nestas últimas semanas animei os meus alumniños de primeiro a presentárense a un concurso de microrrelatos que "aceptaba" tamén o galego como lingua.
A calidade do resultado non a vou comentar aquí, obvio, non é o lugar, pero si que se xerou un sentimento de superación. A pesar que o premio non lles chistaba (algo que me sorprendeu infinitamente), case todos puxeron o seu mellor empeño.

Serviume un pouco para aclararme cunha idea que me rolda sempre na cabeza, é certo que apenas son capaces de improvisar un discurso en lingua galega (si, non vos minto, tristemente), pero cando se esforzan son capaces de remexer aí dentro e facelo ben.

E a que vén isto? A que a cada paso noto unha deterioración máis fonda. Cada vez esa concentración para sacar unhas liñas ten que ser máis longa no tempo, máis meditada e necesita máis ferramentas (si, refírome a correctores, dicionarios e axuda docente). En lugares hostís para a lingua, cada vez as xeracións teñen unhas destrezas comunicativas en lingua galega (a todos os niveis) de peor calidade.

Creo que Xuntos colabora niso (xuntos é unha metáfora, para quen a queira entender). Se o trimestre se reduce a facer encrucillados de vocabulario e o uso da lingua é testemuñal... xa me dirán.

Por agora son a resistencia, só por agora. Non é a primeira vez que no parque reciben algún comentario. Como aínda non entenden esas ironías ou ataques non se ofenden. O caso é cando os entendan. Os iguais, ao final, son o referente máis importante.

Ao tempo que se xestaba a idea do microrrelato nas miñas aulas, as resistentes traballaban a eito na súa carta para participar nun concurso de Nadal. Calcaron a silueta das bases porque entenderon que tiñan que facelo así (non era así), pedíronme que lles fixera unhas liñas para facelo dereito e que lles refrescase ideas de como era o Nadal dos avós.
O tema do polo, das laranxas, dos lagostinos, de xuntar a familia... Iso xa se falara máis veces (agora todo é vicio, todo son regalos, hahahahahaha, o discurso que todas as xeracións escoitamos e o que lles queda ás vindeiras!).
En Xuntos xa deberan ver os nomes do parentesco, así que as rapazas optimizaron os seus recursos, digo eu.
A min deume moita risa a súa idea, así que colaborei a ensobrar e enviar (e por deformación profesional nunha delas ata puxen os acentos gráficos, ata que me decatei e na outra xa non o fixen :D).

Hoxe chamáronnos para dicir que gañaran, xunto con outros compañeiros. E puxéronse tan contentas e querían encherme tanto de orgullo que me champaron:

Ves, mami? Falamos tan ben galego, facemos tan ben Xuntos que nos deron un premio!!!!

(e así é como o meu corazón, a miña cabeza e os meus argumentos se aturrullan e pelexan e me mortifican e me alegran e todo así sen orde nin concerto)

E oxalá algunha das miñas alumnas, ou dos meus alumnos, gañe tamén o dos microrrelatos, e lle dea por virme agardar ao corredor rebordante de alegría e decidida/o a poñer todo o seu empeño por facer tan ben Xuntos que cando acabe o curso me dean o premio á entusiasmadora do ano!